Πέμπτη, 31 Ιανουαρίου 2013

230 - Μια μικρογραφία του Ιωάννη Καντακουζηνού



Μοναδική μικρογραφία χειρογράφου, όπου
ο βυζαντινός αυτοκράτωρ Ιωάννης ΣΤ' Καντακουζηνός
παριστάνεται ως αυτοκράτωρ και ως μοναχός,
κάτω από τη σκέπη της Αγίας Τριάδος.



Συμμετέχοντας ενεργά στη διακυβέρνηση του Βυζαντινού Κράτους για περισσότερα από 25 χρόνια, αλλά εστεμμένος Αυτοκράτορας μόλις για επτά, ο Ιωάννης Καντακουζηνός είναι σημαντική μορφή ανάμεσα στους Βυζαντινούς ηγέτες. Προικισμένος με πλείστα από τα προσόντα που απαιτούνται για έναν άξιο Αυτοκράτορα, βρέθηκε να έχει τα ηνία του κράτους υπό τόσο δυσμενείς διεθνείς συγκυρίες, που πιθανόν άλλος, λιγότερο ικανός, να μην είχε καταφέρει να το διασώσει.

Πολυγραφότατος συγγραφέας, ιστορικός, και με θεολογικό έργο, δικαίωσε το ησυχαστικό κίνημα το 1349, και αφού παραιτήθηκε εκούσια έγινε μοναχός για τα τελευταία 30 χρόνια της ζωής του.

Ο Καβάφης θα γράψει τα ακόλουθα δύο ποιήματα γι αυτόν:



Από υαλί χρωματιστό

Πολύ με συγκινεί μια λεπτομέρεια
στην στέψιν, εν Βλαχέρναις, του Ιωάννη Καντακουζηνού
και της Ειρήνης Aνδρονίκου Aσάν.
Όπως δεν είχαν παρά λίγους πολυτίμους λίθους
(του ταλαιπώρου κράτους μας ήταν μεγάλ’ η πτώχεια)
φόρεσαν τεχνητούς.  Ένα σωρό κομμάτια από υαλί,
κόκκινα, πράσινα ή γαλάζια. Τίποτε
το ταπεινόν ή το αναξιοπρεπές
δεν έχουν κατ’ εμέ τα κομματάκια αυτά
από υαλί χρωματιστό. Μοιάζουνε τουναντίον
σαν μια διαμαρτυρία θλιβερή
κατά της άδικης κακομοιριάς των στεφομένων.
Είναι τα σύμβολα του τι ήρμοζε να έχουν,
του τι εξ άπαντος ήταν ορθόν να έχουν
στην στέψι των ένας Κυρ Ιωάννης Καντακουζηνός,
μια Κυρία Ειρήνη Aνδρονίκου Aσάν.


Ο Ιωάννης Καντακουζηνός υπερισχύει

Τους κάμπους βλέπει που ακόμη ορίζει
με το σιτάρι, με τα ζώα, με τα καρποφόρα
δένδρα. Και πιο μακρυά το σπίτι του το πατρικό,
γεμάτο ρούχα κ’ έπιπλα πολύτιμα, κι ασημικό.

Θα του τα πάρουν — Ιησού Χριστέ! — θα του τα πάρουν τώρα.

Άραγε να τον λυπηθεί ο Καντακουζηνός
αν πάει στα πόδια του να πέσει. Λεν πως είν’ επιεικής,
λίαν επιεικής. Aλλ’ οι περί αυτόν; αλλ’ ο στρατός;—
Ή, στην κυρία Ειρήνη να προσπέσει, να κλαυθεί;

Κουτός! στο κόμμα να μπλεχθεί της Άννας —
που να μην έσωνε να την στεφανωθεί
ο κυρ Aνδρόνικος ποτέ. Είδαμε προκοπή
από το φέρσιμό της, είδαμε ανθρωπιά;
Μα ως κ’ οι Φράγκοι δεν την εκτιμούνε πια.
Γελοία τα σχέδια της, μωρά η ετοιμασία της όλη.
Ενώ φοβέριζαν τον κόσμο από την Πόλι,
τους ρήμαξεν ο Καντακουζηνός, τους ρήμαξε ο κυρ Γιάννης.

Και που το είχε σκοπό να πάει με του κυρ Γιάννη
το μέρος! Και θα τόκαμνε. Και θάταν τώρα ευτυχισμένος,
μεγάλος άρχοντας πάντα, και στεριωμένος,
αν ο δεσπότης δεν τον έπειθε την τελευταία στιγμή,
με την ιερατική του επιβολή,
με τες από άκρου εις άκρον εσφαλμένες του πληροφορίες,
και με τες υποσχέσεις του, και τες βλακείες.



Ως αυτοκράτωρ

ΙΩ(ΑΝΝΗΣ)
ΕΝ Χ(ΡΙΣΤ)Ω ΤΩ Θ(Ε)Ω
ΠΙΣΤΟΣ
ΒΑΣΙΛΕΥΣ


Κ(ΑΙ) ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΡΩΜΑΙ(ΩΝ)
ΠΑΛΕΟΛΟΓΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ
Ο ΚΑΝΤΑΚΟΥΖΗΝΟΣ

Ως μοναχός με το όνομα Ιωάσαφ

ΜΕΓΑΣ Ο Θ(ΕΟ)Σ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ


229 - Be Happy. It's an Order!



Μικρού μήκους ταινία (5λεπτη) του Σινάν Τσετίν η οποία έμμεσα αναφέρεται στην απαγόρευση της Κουρδικής γλώσσας και μουσικής από το Τουρκικό κράτος, αναπαριστώντας ένα αστείο περιστατικό που αφορά ανάλογη απαγόρευση των Κεμαλιστών για την τουρκική μουσική στη δεκαετία του '30. 
  
Ονομάζεται «Be Happy. It's an Order.»
 
Τα γεγονότα υποτίθεται συμβαίνουν σε ένα χωριό της Ανατολίας στις 2 Νοεμβρίου του 1934. Όπως λέει ο ίδιος: «Εκείνα τα χρόνια η Κυβέρνηση της Τουρκικής Δημοκρατίας απαγόρευε να ακούγεται στο ραδιόφωνο η τουρκική μουσική. Σκοπός της ήταν η διάδοση της ευρωπαϊκής μουσικής. Η νεοσύστατη Δημοκρατία επεδίωκε να εδραιωθεί η δυτική κουλτούρα εις βάρος της τοπικής παραδοσιακής κουλτούρας».


Στο 3:35' απολαύστε τον Ύμνο της χαράς του Μπετόβεν από την 9η συμφωνία ...με σάζι.


Τρίτη, 29 Ιανουαρίου 2013

228 - Δράση εναντίον της πείνας


Ο οργανισμός «Action Against Hunger» έκανε ένα ενδιαφέρον πείραμα για να μας δείξει πως διαχειρίζονται τα παιδιά την ανισότητα μεταξύ τους. Στο πείραμα τοποθέτησαν παιδιά ανά δύο για να φάνε. Ένα όμως είχε φαγητό, το άλλο δεν είχε καθόλου. Αποτέλεσμα του πειράματος: και τα είκοσι παιδιά που πήραν μέρος μοιράστηκαν το φαγητό τους.



Πέμπτη, 24 Ιανουαρίου 2013

227 - Ὅτι καὶ τώρα στὲς καρδιὲς μαῦρο μελάνι ἁπλώθη



βιγλάτωρ

πάνω ες τ λευκ χαρτ μαρο μελάνι πλώθη,
μελάνι βάφτη ορανς κ’ μέραν νυχτώθη.
Τν προμαχώνω ναμεσς ο γέρηδες σουρίζουν,
βροντον πορτοπαράθυρα, φλάμπουρα πλανταγίζουν.
Τ δέντρη γυμνώθησαν, φύλλα χρυσ σκορποσιν,
κ’ ο μαροι μς στος στάβλους των μ νερον χλιμιντροσιν.
Στάλες ριές, στάλες βαρειές, νότισεν τ χμα,
κι π τ’ λίγον νοιξε τν ορανν τ πμα.
Αλάκια κα νεροσυρμές, μν χαλασμς γροικιέται,
κι π’ τς βροχς τν σάλαγον χς το τόπου σβηέται.
Κάτω στν κάμπ’ ποταμς φουσκώνει, κατεβάζει,
θεργιν στο κάστρου τν ποδιν φρίζει κι νταριάζει.
Γδέρνει τς κροποταμιές, τς καλαμις βουρλίζει,
θόλωσέν του τ νερ κι ς δράκοντας μουγκρίζει.
Κι ντίπερα κι ντίνακρα τν πιστων ο τόποι,
τν Σαρακήνων τ χωριά, μωαμέτηδες νθρώποι.
Κι λα βιγλάτωρ τ τηρ κ’ ες τ κοντάριν γέρνει,
στν κάπα του μαζεύεται, βροχ ν μ τν παίρνει.
Πότε το νο του χάνεται κα πότε στ’ γριοκαίρι,
τν πόλεμον νιστορε πο κάμαν καλοκαίρι.
Φουσσάτα κα μονόκουρσα στν χώραν που μπαναν
κ’ ο κρίτες, σν γερικά, κατόπι τος παρναν.
Κι γέλες ς σκόρπιζαν, τ κορσος ν γυρέψουν,
τν χαραμήδων ίχνονταν σειριά, ν μακελέψουν.
Κ’ στερα μάδι χύνονταν, πού’ σαν τσαντιρωμένοι,
κ’ ο μιράδες στ φαρι φεγαν ντροπιασμένοι.
Κ’ ο ραβίδες σκιάζονταν τ’ κριτικ λεοντάρια
μ τετραπίθαμα σπαθιά, μ τρες ργυις κοντάρια.
Σ τέτοια νος δρασκέλαγεν, στς βίγλας τ πατάρι,
- κα μς στν μπόρα γυάλιζεν τ γκρίζο δυναμάρι -
κ’ λεγεν «Θέλημα θεο ωμανία ν μείνει,
τς Πόλης τ κηφηναριν ς τρώγει κα ς πίνει.
Τ μλον πέρα π’ τ μηλιν καμμι φορ κυλάει,
τν μισανθρώπων γενι φιλάνθρωπη γεννάει.
Μόνο λπίδα μν χαθε κι κόσμος ν κρατιέται,
κι νθς μοσχομύριστος στν κοπρι βαστιέται».

ωμανία πέρασεν, πάρθη κα καταλύθη,
τν κριτν τ πάλεμα δν πολησμονήθη.
Χρόνοι, καιρο κ’ τη πολλ κ’ αἰῶνες στος αἰῶνες,
κάστρο παρτο θ’ ντροκαλε τος λλενους σ’ γνες.
τι κα τώρα στς καρδις μαρο μελάνι πλώθη,
μισάνθρωπο κηφηναριν στν κόσμον τρανώθη
κα χαραμδες γιόμισεν κ’ μέραν νυχτώθη.

Εστράτιος Ε. Σαρρς, blog Τραγωδάνος

Κυριακή, 20 Ιανουαρίου 2013

226 - Η ελιά του Πλάτωνα έγινε καυσόξυλα!

Η ελιά του Πλάτωνα πριν την ξύλευσή της

Η Ιερή Ελιά του Πλάτωνα, η οποία έμεινε στην ιστορία των Αθηνών ως το δέντρο στη σκιά του οποίου ο μεγάλος Έλληνας φιλόσοφος δίδασκε τους μαθητές του κατά τον 5ο π. Χ. αιώνα και που μετά από εκατοντάδες χρόνια ξεριζώθηκε σήμερα για να γίνει, όπως φαίνεται, καυσόξυλα, κουβαλάει ένα μεγάλο μύθο. Αυτόν της γέννησης της ίδιας της Αθήνας.

Το δέντρο αυτό, που μέχρι σήμερα οι τεράστιες ρίζες του βρίσκονταν κοντά στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών στην Ιερά Οδό, κατά πολλούς ήταν μια από τις 12 ελιές της Ακαδημίας που αντιστοιχούσαν στις δώδεκα πύλες της κι από τις οποίες δημιουργήθηκε ο περίφημος Ελαιώνας των Αθηνών, που έδωσε και το όνομά του στην περιοχή. Αυτά τα δώδεκα ελαιόδεντρα ήταν, σύμφωνα με το μύθο, κλώνοι της Ιερής Ελιάς που έκανε δώρο η θεά Αθηνά στην πόλη ώστε να αναδειχθεί προστάτιδα της, σε μια μάχη έναντι του Ποσειδώνα. Όπως κι έγινε, με αποτέλεσμα η πόλη να λάβει το όνομά της. Κι έτσι γεννήθηκε η Αθήνα!

Σύμφωνα με άλλη άποψη πάντως το δέντρο, αποτελούσε απομεινάρι των δενδροστοιχιών της Ακαδημίας, που όμως και πάλι προέκυψαν από εκείνα τα πρώτα δώδεκα μυθικά ελαιόδεντρα. Το γηραιό δέντρο βρισκόταν όρθιο εκεί μέχρι το 1978, οπότε ένα λεωφορείο έπεσε πάνω του με αποτέλεσμα να το σπάσει. Ο κορμός του τότε μεταφέρθηκε και βρίσκεται μέχρι σήμερα σε ειδική προθήκη στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Στη θέση που υψωνόταν η ελιά, παρέμεινε όμως η τεράστια ρίζα της που είχε ξεκινήσει μάλιστα να πετάει καινούρια βλαστάρια.
   

Ο κορμός της ελιάς του Πλάτωνα
στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών


Αυτή την τεράστια ρίζα, η οποία σύμφωνα με επαγγελματία μαραγκό που εδρεύει κοντά στο σημείο, αποτελούσε το 20% του συνολικού δέντρου και πρέπει να ζύγιζε 500 - 700 κιλά. Όπως είπαν στο Βήμα οι περίοικοι, είναι πολύ πιθανό εκείνοι που ξερίζωσαν τον κορμό, να τον είχαν δει στη διάρκεια του καθιερωμένου παζαριού που γίνεται ακριβώς απέναντι από το σημείο. Κατόπιν, έφτασαν εκεί σε ώρα που δεν τους έβλεπε κανείς και τον πήραν.
        
    
Η ελιά του Πλάτωνα μετά την ξύλευσή της
    
Όλοι επικρίνουν το γεγονός ότι δεν είχε τοποθετηθεί μια στοιχειώδης περίφραξη, ώστε ο χώρος να μην καταντήσει αρχικά σκουπιδότοπος κι εν συνεχεία να αποτραπεί το απαράδεκτο αυτό γεγονός.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Βήμα στις 17 Ιανουαρίου 2013
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...