Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012

172 - Σταχυολόγηση Κυπρίων ποιητών





Ο Κώστας Μόντης έχει γράψει εξαιρετικά σύντομα και λιτά ποιήματα, τα οποία συχνά μπορεί να εκληφθούν ως αποφθέγματα ή γνωμικά, «με πολλές παύσεις, πολλές σιωπές και περισσότερα υποδηλούμενα», όπως έχει επισημανθεί από την κριτική. Ο ποιητικός του κόσμος πλάθεται κατά κανόνα από τα ασήμαντα και τα μικρά. Ό,τι προκαλεί το ενδιαφέρον του συνήθως αγνοείται ή παραβλέπεται στην πεζή καθημερινότητα από τους περισσότερους ανθρώπους· γι’ αυτό και αντιμετωπίζεται με άκρα ευαισθησία από τον ποιητή και αποδίδεται με ευρηματικότητα και φαντασία, ενώ η μνήμη λειτουργεί πολλές φορές μέσα από το φίλτρο της ιστορίας.


Έλληνες ποιητές

Ελάχιστοι μας διαβάζουν,
ελάχιστοι ξέρουν τη γλώσσα μας,
μένουμε αδικαίωτοι κι αχειροκρότητοι
σ’ αυτή τη μακρινή γωνιά,
όμως αντισταθμίζει που γράφουμε Ελληνικά.




 

 
Χωρίς ορθογραφία

Άνοιξε το παράθυρο να μπει του κόσμου η μέρα
οι ζωντανές να σου μιλήσουνε μορφές
να σε γεμίσει με μια ανάσα
το θαύμα της ζωής
κι άφησε την καλλιγραφία των λογισμών στο πρώτο σου
συρτάρι.
Εγώ σε συμβουλεύω να ντυθείς ανάλαφρα
μ’ ένα ζωνάρι χρώματα του ουράνιου τόξου,
να συναγωνιστείς τον άνεμο μες στα τρελά παιχνίδια του
χωρίς προτάσεις σοβαρές
χωρίς ορθογραφία.

 
Αναζητώ την Κύπρο

Αναζητούν την Κύπρο στα παλιά χειρόγραφα
στους χάρτες των παλιών ημερομηνιών
στα παραμύθια των παντάνασσων γιαγιάδων
και στα οδοιπορικά περιπαθών προσκυνητών.

Ωστόσο εγώ θα κάθομαι στα σύνορα του φεγγα­ριού
και τα μεγάλα μάτια της σαν τα τοπία της ευτυχίας
θα καρτερώ να με κοιτάξουν.

 


 

Η ευγενής δέσποινα Μαρία Μανουήλ Ξηρού*

Εν έτει σωτηρίω χίλια τριακόσια πενήντα έξι
απεδήμησεν εις Κύριον, εις ηλικίαν δεκαεπτά ετών,
η ευγενής δέσποινα
Μαρία Μανουήλ Ξηρού.
Οι ευσεβείς γονείς της αφιέρωσαν εις μνήμην της
εικόνισμα του Παντοκράτορος
στον ιερό ναό της Παναγίας Χρυσαλινιώτισσας.
Ενδεδυμένοι την στολήν του κοντοσταύλη*
κρατάνε, κάτωθεν του Παντοκράτορος,
το εκπάγλου καλλονής ομοίωμα της Μαρίας.
Σήμερα, ύστερα από εφτακόσια χρόνια,
ξυπνάει άφθαρτη απ’ τον τάφο η ομορφιά της,
και διαπερνά,
σαν αστραπή σε ώρα καταιγίδας,
τη σκέψη εκείνων που αντικρίζουν, στο σεπτό εικόνισμα,
το νεκρικό, κι όμως αείζωο ομοίωμα της κόρης.

* «Στο Βυζαντινό Μουσείο του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄, στη Λευκωσία, ανάμεσα στις έξοχες βυζαντινές εικόνες, υπάρχει εικόνα του Παντοκράτορος, με τους αφιερωτές, που κρατάνε κάτω από τα πόδια του Χριστού τη νεκρή κόρη τους Μαρία Μανουήλ Ξηρού, η οποία πέθανε το 1356».
** κοντοσταύλης και κοντόσταυλος, ο: ανώτατος τιτλούχος, υπεύθυνος των αυτοκρατορικών στάβλων στην αυλή των Βυζαντινών και των Φράγκων.



 

Μεγάλη η δόξα του Αρχιεπισκόπου της Κύπρου.

Φορεί σάκο σαν αυτοκράτορας
Κρατεί σκήπτρο σαν αυτοκράτορας
Και υπογράφει σαν αυτοκράτορας
Δια κινναβάρεως.
Η φήμη* του όμως δεν είναι μόνο Αρχιεπίσκοπος πάσης Κύπρου
Αλλά Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου.
Πρώτα το Νέας Ιουστινιανής
Που πολλές φορές παραλείπεται
Χάριν συντομίας
Ή και από άγνοια.
Νέα Ιουστινιανή… Νέα Ιουστινιανή…
Πού είναι η παλιά και πού η νέα;
Μήτε παλιά υπάρχει, μήτε νέα.
Εκεί που ήταν, άλλες πολιτείες τώρα ζουν
Με ξένα ονόματα και ξένους ανθρώπους,
Ή μονάχα το σίδερο αναταράζει τη μνήμη
Καθώς ανοίγει τα καινούρια αυλάκια.
Μνήμη που καίει χωρίς να καίγεται
Καημός που δεν δροσίζει.
Νέα Ιουστινιανή…
Σκόλοπας* που ακατάπαυστα διατρυπά
Τις φτερούγες της αυτοκρατορικής δόξας
Ασήκωτη άγκυρα στην έπαρση.

* Η Νέα Ιουστινιανή ήταν πόλη στην Αρτάκη του Ελλήσποντου, όπου όρισε ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Β΄να μετοικήσουν Κύπριοι (691-699 μ.Χ.), κυρίως από την περιοχή της Κωνσταντίας (δηλ. της Σαλαμίνας), κατά τη διάρκεια των αραβικών επιδρομών. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα να προστεθεί στον τίτλο του Αρχιεπισκόπου η φράση «Νέας Ιουστινιανής».
* Φορεί σάκο σαν αυτοκράτορας/ Κρατεί σκήπτρο σαν αυτοκράτορας/ Και υπογράφει σαν αυτοκράτορας/ Δια κινναβάρεως: αναφέρεται στα προνόμια που παραχώρησε, κατά την επίσκεψη στην Κωνσταντινούπολη του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Ανθεμίου το 488 μ.Χ., ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ζήνων στην Εκκλησία της Κύπρου. Πέρα από την εκ νέου επικύρωση του Αυτοκεφάλου, με τα προνόμια αυτά ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου δικαιούται να φέρει κατά τις επίσημες τελετές μανδύα (σάκο) χρώματος πορφυρού, να κρατεί αυτοκρατορικό σκήπτρο αντί για ποιμαντορική ράβδο και να υπογράφει με κόκκινο μελάνι (κιννάβαριν). Τα προνόμια αυτά, σύμβολα (πέραν της θρησκευτικής) και κοσμικής εξουσίας, διατηρούνται μέχρι σήμερα.
* φήμη, η: ειδικός εκκλησιαστικός ύμνος που ψάλλεται προς τιμή του επισκόπου
* σκόλοπας, ο: λεπτό και μακρύ δοκάρι με αιχμηρή άκρη, πάσσαλος, παλούκι





Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...